Hypotheek na scheiding: blijven, uitkopen of verkopen?
Door Lisa van den BergBijgewerkt op Gepubliceerd op 7 min lezen

Bij scheiding moet de hypotheek geregeld. Drie opties: een van beide blijft (uitkopen ander), beiden blijven (deelverdeling), of woning verkopen. Wij leggen kosten, fiscale gevolgen en stappenplan uit.
Drie hoofdopties
1. Een van beide blijft, ander wordt uitgekocht
- Achterblijver wordt eigenaar (alleen of voor 100%).
- Hypotheek wordt overgezet — bank moet wel goedkeuren of er voldoende inkomen is voor het hele bedrag.
- Andere partner wordt uitgekocht voor zijn/haar deel van overwaarde.
2. Beiden blijven mede-eigenaar (zogeheten 'gezamenlijk blijven')
- Zelden gekozen na scheiding. Soms tijdelijk om hypotheek te beheren tot kinderen volwassen zijn.
- Beiden blijven aansprakelijk — risico op claim als één partij niet betaalt.
- Fiscaal complex: alleen de bewoner kan rente aftrekken voor zijn deel.
3. Woning verkopen
- Hypotheek wordt afgelost uit verkoopopbrengst.
- Eventuele overwaarde of restschuld wordt verdeeld volgens verdeelafspraak.
- Geen verbinding meer aan bank.
Uitkopen: hoe gaat dat?
- Marktwaarde bepalen: taxatierapport (NWWI-erkend) van een onafhankelijke taxateur. Kosten 400-700 euro.
- Eigen vermogen / overwaarde berekenen: marktwaarde minus openstaande hypotheek = overwaarde. Helft daarvan moet je uitkopen aan ex-partner.
- Voorbeeld: woning 400.000 euro waard, hypotheek 280.000 euro, overwaarde 120.000 euro. Je moet je ex-partner 60.000 euro betalen om hem/haar uit te kopen.
- Hypotheek uitbreiden of nieuw afsluiten: bank checkt of jouw enkel-inkomen genoeg is voor de NIEUWE hypotheek (oud + uitkoopbedrag). Vaak is dit een knelpunt.
- Notariële akte: levering 50% van eigendom van ex naar jou. Notariskosten 800-1.500 euro.
- Hypotheek-overname: bank zet hypotheek over op jouw naam alleen ('schuldoverneming'). Bank moet hier expliciet mee akkoord gaan.
Overdrachtsbelasting bij uitkopen
Bij uitkopen van ex-partner moet je overdrachtsbelasting betalen over het overgenomen deel — 2% (of 0% bij starter onder 35 die voldoet aan voorwaarden). Voorbeeld: 200.000 euro deel overgenomen → 4.000 euro overdrachtsbelasting bovenop uitkoopsom.
Fiscale gevolgen
- Hypotheekrente-aftrek: alleen de bewoner heeft recht op aftrek voor zijn deel van rente. Vertrekkende ex heeft 2 jaar overgangsregeling — daarna geen aftrek meer.
- Eigen woningreserve: overwaarde bij verkoop telt mee als 'eigenwoningreserve'. Bij koop nieuwe woning: deze reserve verlaagt fiscale aftrek bij latere oversluiten.
- Schuld aan ex: als je niet direct kunt uitkopen kun je een schuldverhouding aangaan. Maandelijkse aflossing aan ex telt als alimentatie of niet — afhankelijk van vorm. Notariële akte aan te bevelen.
- Alimentatie: partneralimentatie aftrekbaar voor betaler, belastbaar voor ontvanger. Kinderalimentatie niet aftrekbaar/belastbaar. Hypotheekkosten kunnen meegenomen in alimentatieberekening.
Stappenplan voor scheiding + woning
- Voor scheidingsverklaring: samen of via mediator afspraken maken over woning. Kies: uitkopen, gezamenlijk blijven, of verkopen.
- Hypotheek-haalbaarheidstoets: gaat naar bank om te checken of de blijvende partner alleen genoeg inkomen heeft. Tweede inkomen valt weg.
- Taxatie en uitkoopberekening: onafhankelijke taxateur. Bij geschil: gemeenschappelijke taxateur of arbiter.
- Notariële vastlegging: 'echtscheidingsconvenant' bij notaris of via juridisch loket. Hier staan alle afspraken in.
- Hypotheek-overname of nieuwe hypotheek: bank-procedure 4-6 weken.
- Levering bij notaris: eigendom 50% van ex naar blijver. Hypotheekakte aanpassing.
- Kadaster registratie: notaris regelt — kosten 50-150 euro.
Veelgestelde vragen
Bank weigert dan hypotheek-overname. Opties: woning verkopen en delen, schuldverhouding aan ex aangaan (uitkopen op termijn), erfenis-delen, of een ouder als hoofdelijk medeschuldenaar laten meetekenen. In laatste geval: ouder is aansprakelijk bij wanbetaling.
Ja, je eigenwoningreserve (overwaarde) telt mee bij volgende woning. Bij scheidingsverkoop: helft van overwaarde wordt jouw eigenwoningreserve. Bij koop nieuwe woning kan dit fiscale aftrekking beperken (bij'bijleenregeling').
Wettelijk geen vaste termijn, in praktijk 6-12 maanden na scheidingsverklaring. Sommige banken eisen direct overname. Bij langer durend geschil: tussentijds 'gemeenschappelijk eigendom' regelen via notaris om duidelijkheid te creëren.
Bij verkoop: restschuld blijft staan. Verdeling 50/50 of volgens convenant. NHG-hypotheek bij gedwongen verkoop wegens scheiding: NHG kan restschuld kwijtschelden. Voorwaarden: schriftelijke melding aan NHG via geldverstrekker, geen verzwijging informatie.
Bij scheiding/echtscheiding NIET. Standaard 2% over het overgenomen deel. Starterstarief (0% onder 35 jaar, woning <525.000 euro) geldt niet bij uitkopen partner — alleen bij eerste woning.