Hypotheekrente vast of variabel: wat is verstandig in 2026?
Door Marthijn de VriesBijgewerkt op Gepubliceerd op 5 min lezen
De keuze tussen een vaste of variabele hypotheekrente bepaalt tienduizenden euro's over de looptijd. We leggen uit wanneer kort vast, lang vast of variabel verstandig is op basis van je situatie en de rentestand in 2026.
Wat is het verschil precies?
Bij een hypotheek bestaat er een keuze tussen een vaste rente (gegarandeerd voor een afgesproken periode, de rentevastperiode) en een variabele rente (verandert mee met de marktrente).
- Variabele rente
- Beweegt mee met Euribor (3 of 6 maands tarief) plus opslag. Wijzigt elke 1 of 6 maanden. Lager bij dalende rentes, hoger bij stijgende rentes. Volledige flexibiliteit: je kunt elke maand eigenlijk van rentevastperiode wisselen zonder boete.
- Korte rentevastperiode (1-5 jaar)
- Iets hoger dan variabel maar lager dan lange rentevasten. Past bij wie verwacht binnen 5 jaar te verhuizen of de hypotheek af te lossen, of bij wie verwacht dat de rente daalt.
- Lange rentevastperiode (10-30 jaar)
- Hoogste vaste rente, maar zekerheid voor lange tijd. 20 of 30 jaar vast is populair bij gezinnen met vast budget. Bij stijgende rente bescherm je jezelf, bij dalende rente betaal je relatief meer dan andere woningbezitters.
Hypotheekrente in 2026: huidige situatie
Sinds de ECB-renteverlagingen in 2024-2025 bewegen Nederlandse hypotheekrentes naar beneden. Indicatieve niveaus per begin 2026:
| Rentevastperiode | Tarief 2026 (gem.) | Verschil tov 5 jr vast |
|---|---|---|
| Variabel (Euribor + opslag) | 3,2 - 3,5% | -0,4% |
| 5 jaar vast | 3,7 - 3,9% | basis |
| 10 jaar vast | 4,0 - 4,2% | +0,3% |
| 20 jaar vast | 4,3 - 4,5% | +0,6% |
| 30 jaar vast | 4,5 - 4,7% | +0,8% |
Tarieven verschillen per geldverstrekker en NHG-status. Met NHG (Nationale Hypotheek Garantie) krijg je 0,3-0,5% korting omdat het risico voor de bank lager is.
Wat kies je voor jouw situatie?
- Eerste woning kopen, jong gezin: 20 of 30 jaar vast is verstandig. Maximale zekerheid in budgetplanning gedurende ouderschap, schoolperiode, hypotheek-aflossing.
- Doorstromers met buffer en zekerheid: 10 jaar vast geeft balans. Lager tarief dan 20-30 jaar vast, en na 10 jaar kun je heroverwegen wat dan past.
- Verwacht binnen 5 jaar te verhuizen: 5 jaar vast of zelfs variabel. Bij verhuizen heb je recht op hypotheek-meeneem-regeling, maar de rentevastperiode wordt opnieuw bekeken.
- Verwacht rentestijging: kies langer vast dan je oorspronkelijk dacht. Een extra 5 jaar zekerheid voor 0,3% extra is vaak het waard bij geopolitieke onzekerheid.
Belangrijk
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) verplicht hypotheekadviseurs sinds 2024 om expliciet de rentegevoeligheid te bespreken. Vraag een tabel met scenarios: wat wordt je maandlast bij +1%, +2% en +3% rente over 10 jaar? Dit helpt bij een geinformeerde keuze.
Veelgestelde vragen
Bij een vaste rentevastperiode kun je niet zomaar wisselen zonder boete. De boete (boeterente) compenseert de bank voor de gemiste rente over de resterende periode. Bij een dalende rente kan boete-vrijval ontstaan: bij sommige geldverstrekkers is overstappen na 1 jaar tegen lage of geen boete mogelijk. Vergelijk altijd boete-tarief en eindwinst.
Bij verhuizen kun je vaak je bestaande hypotheek (rentecontract) meenemen naar je nieuwe woning, met behoud van je rentevastperiode. Voorwaarden verschillen per geldverstrekker. Bij ABN, ING, Rabobank kan dit meestal binnen 6 maanden na verkoop oude woning. Soms wordt een meerlening (bijhypotheek) nodig tegen het actuele tarief.
Variabele rente is alleen slim bij sterke verwachting van dalende of stabiele lage rente, EN als je financiele buffer hebt om rentestijgingen op te vangen. Voor doorsnee koopwoningen is dit een risicovolle keuze. Sinds 2024 kiezen 75% van de Nederlandse hypotheekgevers voor 10+ jaar vast (CBS), wat een stabiele voorkeur voor zekerheid laat zien.
Met NHG (Nationale Hypotheek Garantie) is de bank verzekerd tegen jouw wanbetaling, dus geeft een lagere rente: typisch 0,3-0,5% korting. NHG kost 0,4% van de hypotheek-som als eenmalige premie. NHG is verplicht voor leningen onder 405.000 euro (2026 grens) en is altijd voordelig voor wie binnen die grens past.
Ja, dit heet 'rentebijbetaling' of 'rentemiddeling'. Je betaalt een eenmalige boete (of verhoogde rente over resterende periode) om de rentevastperiode te verlengen. Loont alleen als je verwacht dat de rente in de toekomst veel hoger zal liggen dan nu. Vraag bij je geldverstrekker een berekening voor verschillende scenario's.
Geschreven door
