Zorgverzekering 2026: basis, eigen risico, aanvullend en zorgtoeslag
Door Marthijn de VriesBijgewerkt op Gepubliceerd op 7 min lezen
Elk jaar voor 1 januari kies je je zorgverzekering. We leggen uit hoe basis-, eigen risico, aanvullende verzekeringen werken, wat zorgtoeslag is en hoe je goed vergelijkt in 2026.
Basisverzekering: wat zit erin?
Iedereen vanaf 18 jaar moet een basisverzekering hebben. Dekking is wettelijk vastgesteld door minister VWS — bij elke verzekeraar identiek qua wat erin zit. Voorbeelden:
- Huisarts (gratis, geen eigen risico).
- Ziekenhuis-zorg, specialisten.
- Spoedeisende hulp.
- Geneesmiddelen op recept.
- Geestelijke gezondheidszorg (deels).
- Verloskundige zorg, kraamzorg.
- Hulpmiddelen (rolstoel, gehoorapparaat).
Niet in basis: tandarts (volwassenen), fysiotherapie (eerste 21 zittingen), bril of contactlenzen, alternatieve zorg, esthetische ingrepen.
Premie 2026: gemiddeld 160-180 euro per maand voor basis. Verschil tussen verzekeraars: 10-25 euro/maand op basis-only.
Verplicht eigen risico en vrijwillig
Verplicht eigen risico in 2026: 385 euro per jaar. Dit betaal je zelf voordat zorgverzekering meebetaalt — voor ALLE basiszorg behalve huisarts, kraamzorg, en verloskunde.
Vrijwillig hoger eigen risico: kies je 100, 200, 300, 400 of 500 euro extra. Per 100 euro extra eigen risico → ~50-80 euro premiekorting per jaar.
Reken voor jezelf:
- Verwacht weinig zorgkosten (jong, gezond)? Vrijwillig +500 = 250-400 euro premiekorting. Risico: bij ongeval 885 euro eigen kosten.
- Verwacht veel zorgkosten (chronisch ziek, ouder)? Geen vrijwillig eigen risico. Verplicht 385 telt al.
Vrijwillig hoger geen risico bij chronisch
Bij chronische aandoening (bijv. diabetes, hart) betaal je sowieso het verplicht eigen risico (385) elk jaar. Vrijwillig verhogen verergert dit. Conclusie: alleen voor gezonde 18-30 jarigen aantrekkelijk.
Aanvullende verzekering: wel of niet?
Voor zaken NIET in basis: tandarts, fysiotherapie, bril, alternatieve zorg, anticonceptie 21+. Premie 5-50 euro per maand.
Tandarts-aanvullende: dekt vaak 75-100% tot een max van 200-1.000 euro per jaar. Reken zelf:
- Verwacht 2 controles + 1 vulling per jaar = 150-200 euro tandartskosten. Premie aanvullend tandarts ~10 euro/maand = 120 euro/jaar. Pakt ongeveer gelijk uit.
- Bij grote behandeling (kroon 800 euro, implantaat 2.000 euro): aanvullend dekt vaak slechts 50-75% tot max 250-1.000 euro. Eigen kosten alsnog 1.000+ euro.
Fysiotherapie: basis dekt vanaf 21e zitting bij chronische aandoening. Aanvullend dekt 9-12 zittingen vanaf eerste, premie 5-10 euro/maand.
Bril/lenzen: 100-300 euro elke 2 jaar via aanvullend. Premie ~5 euro/maand. Loont alleen als je ook andere aanvullende dekkingen wilt.
Zorgtoeslag: krijg jij hem?
Zorgtoeslag is een tegemoetkoming van de Belastingdienst. Hangt af van inkomen + vermogen.
Voorwaarden 2026:
- Inkomen onder ~38.000 euro single / ~48.000 euro stel.
- Vermogen onder 140.213 euro single / 177.301 euro stel (peildatum 1-1).
- Nederlands wonend, 18+ jaar.
Maximum zorgtoeslag 2026:
- Single: ~145 euro per maand (1.740 euro/jaar).
- Stel: ~280 euro per maand (3.360 euro/jaar).
Aanvragen: via toeslagen.nl. Toekenning automatisch bij DigiD-aanvraag, betaling per maand.
Veelgestelde vragen
Tussen 12 november en 31 december opzeggen. Nieuwe verzekering moet voor 31 januari rondkomen. Verzekeraars mogen je vanaf januari ophalen bij oude verzekeraar. Geen extra kosten of overstapcomplicaties — basisverzekering is identiek.
Sinds 2023 is collectiviteitskorting wettelijk afgeschaft. Tot 2023 gaf collectieve regeling (via werkgever, vereniging) 5-10% korting. Nu niet meer. Sommige aanbieders gebruiken nog 'pakketkorting' (basis + aanvullend samen) tot 5%.
Ja, basis dekt acuut noodzakelijke zorg in EU/EER met EHIC-pas (gratis bij verzekeraar). Niet acute zorg of zelf gekozen behandelingen: niet altijd, vraag toestemming vooraf. Een aparte reisverzekering is nog steeds aanbevolen voor repatriëring.
Direct contact opnemen met verzekeraar voor betalingsregeling. Bij langer dan 6 maanden niet betalen wordt je uitgeschreven en geregistreerd bij CAK. CAK incasseert de wanbetalingsregeling en je betaalt 110-120% van premie. Voorkomen is beter — schuldhulpverlening, gemeente, schuldhulpmaatje.
Nee, basisverzekering wisselen kan alleen tijdens overstapperiode (november-januari). Bij verhuizing naar ander land: opzeggen ja. Bij ontslag of bijstand: niet automatisch wisselen — gewoon doorbetalen.